Türkiye ve İran, kış aylarında doğalgaz krizi yaşanmasını engellemek için yeni bir doğalgaz boru hattı inşa edilmesine karar verdi.

İnşasına başlanan boru hattı, İran’ın kuzeyindeki illeri by-pass ederek direk Bazergan Sınırı’na gelecek. İran’ın Türkiye’ye verdiği doğalgazı iç talebi karşılayamaması nedeniyle kış aylarında durdurması üzerine, iki ülke benzer sıkıntıların önüne geçmek için yeni çözüm arayışına girdi. İran Petrol Bakanlığı Gaz İşlerinden Sorumlu Bakan Yardımcısı Rıza Kasaesizadeh geçtiğimiz haftalarda Türkiye’ye gelerek, gelecek kış doğalgaz krizi yaşanmaması için pratik çözümleri değerlendirdi. Türkiye ve İran, en pratik çözümün yeni bir boru hattı olduğu konusunda mutabık kaldı.

Yeni hat direkt sınıra

İran’dan doğalgaz taşıyacak yeni boru hattı, İran’ın Miandoab şehrinden Bazergan Sınırı’na gelecek. İnşasına başlanan boru hattı devreye girdikten sonra, kuzeyde bulunan Tebriz ve Urmiye’yi by-pass ederek direkt sınıra gelecek. Boru hattının uzunluğu 40 kilometre, kalınlığı da 56 inch olacak. Yeni hat önümüzdeki kış tamamlanmış olmasa bile, mevcut boru hattını otomatik olarak güçlendirecek. İran, mevcut doğalgaz boru hattından Türkiye’ye günde 28 milyon metreküp doğalgaz veriyor. Geçtiğimiz kış Türkmenistan’ın İran’a verdiği gazı kesmesi üzerine, İran Türkiye’ye verdiği doğalgaz miktarını azaltarak, bir süre de gaz akışını durdurmuştu. İran’lı yetkililer, kesintilere neden olarak gazın önce İran’ın kuzeyindeki illere ve daha sonra Türkiye’ye verildiğini göstererek, "Kış soğuğunda basınç düşüyor ve İran’ın kuzeyinde daha çok doğalgaz talebi oluyor. Bu da Türkiye’ye olan gaz akışını etkiliyor" demişti. Doğalgaz rezervlerinde dünyanın ikinci ülkesi konumunda bulunan İran’da, yılda 132 milyar metreküp doğalgaz üretiliyor. Bu rakamın 2012’de 274 milyar metreküpe ulaşması öngörülüyor. Türkiye, Çin, Pakistan ve Avrupa’ya doğalgaz ihraç eden İran, yeni anlaşmaları kapsamında Kuveyt, Umman ve Birleşik Arap Emirlikleri’ne de doğalgaz vermeye hazırlanıyor.

Kriz 2004’te başladı

İran ve Türkiye arasında yaşanan doğalgaz krizi, 2004 yılında başladı. Bu tarihten itibaren hemen her kış, İran’dan Türkiye’ye verilen doğalgazda sıkıntı yaşanıyor.

Güler: Bizim için öncelikli olan Türkiye’nin çıkarları

ENERJİ ve Tabii Kaynaklar Bakanı Hilmi Güler, ABD Büyükelçisi Ross Wilson’un İran’la enerji alanındaki işbirliğinden vazgeçilmesi telkininde bulunduğu iddialarını değerlendirirken, "Bizim için ülkemizin çıkarları önceliklidir. Biz gelenekleri olan güçlü bir devletiz" dedi. Güler, Birleşmiş Milletler Sınai Kalkınma Örgütü Başkanı Kandeh Yumkella ve beraberindeki heyetle dün gerçekleşen görüşmesinin ardından gazetecilerin sorularını yanıtladı. Bir gazeteci, dünkü Hürriyet’te Enis Berberoğlu’nun "İran kuş misali" başlıklı yazısını gündeme getirerek, "ABD Büyükelçisi Ross Wilson’ın sizi İran’la enerji alanındaki işbirliği konusunda uyardığı ve hatta ABD’nin İran’a olası bir müdahalesi olabileceğini ima ettiğinden bahsediliyor. Böyle bir ima oldu mu?" sorusunu yöneltti. Güler, Wilson’la sohbet ettiğini, sohbetin detaylarına girmek istemediğini söyleyerek yanıt verdi. Türkiye’nin komşularıyla enerji konusunda ilişkileri bulunduğunu ifade eden Güler, "Türkiye’nin çıkarlarını ve geleceğini düşünmek durumundayım" dedi. Güler, "Siz konuşmanızda böyle bir imayı algıladınız mı? (Türkiye’nin enerji konusunda Irak’a yönelmesi gerektiği ve ABD’nin İran’a müdahalesi) şeklindeki bir soru üzerine de, "Zaman zaman görüşmelerimizde bu tür imalar ve değerlendirmeler olabiliyor, fakat biz de bunları izah ediyoruz. Bu noktada birinci önceliğimiz ülkemizin çıkarlarıdır ve projeler bizden önce başlamış çalışmalardır, bizden sonra da devam edecektir" dedi.